Deze pagina is alleen toegankelijk voor WIMED-leden

Calciumleveranciers deel II

Lees hier het vervolg op het eerste deel van het artikel 'Calciumleveranciers':

Hieronder bespreken we bondig enkele factoren die de opname van mineralen als calcium kunnen belemmeren. 

Oxaalzuur zit rijkelijk in bepaalde plantaardige voedingsmiddelen (o.a. spinazie, rabarber, bieten). Het bindt calcium en andere mineralen en belemmert hierdoor de opname. Ook kan de combinatie calciumoxalaat bij sommige personen nierstenen veroorzaken. Als je geen uitzonderlijk risico loopt op nierstenen, raden we je aan zoveel mogelijk te variëren met allerlei groenten. Wissel oxaalrijke groenten steeds af met oxaalarme varianten (o.a. paksoi, broccoli). Verder adviseren we om oxaalrijke groenten te koken in water en het kookwater steeds weg te gieten.

Noten, zaden en granen bevatten fytinezuur. Dit antinutriënt vormt een complex met o.a. calcium zodat ons spijsverteringsstelsel het niet meer kan absorberen. Contradictorisch kunnen volkoren granen met een hoge nutriëntendichtheid dus leiden tot mineraaldeficiëntie en zelfs verlies van botmassa. Gelukkig kunnen we er in onze keuken voor zorgen dat fytinezuur wordt afgebroken zodat de mineralen vlotjes geabsorbeerd worden. Laat noten en zaden weken in lauw, bij voorkeur, licht aangezuurd water alvorens te koken. Laat zaden ontkiemen en ook een langzaam fermentatieproces (vb. zuurdesembrood) geeft een hogere bio-beschikbaarheid van calcium en andere mineralen.[1,2]

Ook het overmatig gebruik van keukenzout zorgt voor een verhoogd calciumverlies via de urine. Natrium en calcium concurreren voor de reabsorptie in de nieren en zout laat eveneens het parathormoon stijgen. Dit bijschildklierhormoon onttrekt o.a. calcium aan het skelet. Elke stijging van 2,5 gram keukenzout zorgt ervoor dat er 26,3 milligram calcium via de urine verdwijnt.[3] Ons advies: zwaai minder kwistig met het zoutvaatje en vermijd overdreven zoutrijke industrievoeding (vb. charcuterie en bouillonblokjes).    

Zowel eiwitten als fosfor - meestal goed voorzien in dierlijke producten -  laten het parathormoon stijgen, en verhogen dus de uitscheiding van calcium in de urine. Tevens verstoort een overmatige dierlijke voeding het zuur-base evenwicht (30/70) in ons lichaam. Dierlijk voedsel gedeeltelijk inruilen tegen plantaardig voedsel (vooral groenten) vermindert dus de calcium uitscheiding. Ook fosforzuur in frisdranken en fosfaat in voedingsadditieven (E 339) hebben nadelige gevolgen voor de botkwaliteit.[4,5] Het parathormoon wordt ook verhoogd door overmatige consumptie van cafeïne, alcohol en suiker. Volgens hetzelfde mechanisme wordt er dus meer calcium uitgescheiden met de urine.

Tot hier de belangrijkste belemmerende factoren. Calcium is trouwens een zeer nuttig mineraal dat talrijk in onze botten voorkomt maar eveneens bijdraagt tot de optimale werking van elke cel. Het is dus belangrijk dat, al of niet toegevoegd, calcium op de juiste plaats in het lichaam terecht komt.